ава Иперхиј

Имаше еден човек што јадеше многу и сè уште беше гладен, и друг што јадеше малку и беше наситен. Оној што јадеше многу и пак беше гладен прими поголема награда од оној што јадеше малку и се наситуваше.

отечка изрека

Имаше некој што го праша ава Пимен: како треба да се пости? Ава Пимен одговори: мислам дека може да се јаде секој ден, но по малку, да не се биде сит. – А ти, му рече ава Јосиф, кога беше млад, зар не постеше по два дена? – Точно, му одговори старецот, постев и по три дена, и по четири, и по цела недела – и старците, како силни мажи, го проверија сето тоа и откриле дека е подобро да се јаде секој ден по малку, и ни го предадоа нам тој пат, зашто тоа е царски пат, за нас удобен.

Патот на смирението е овој: самовоздржание, молитва и да се сметаш себеси за понизок од секоја твар.

ава Титој

Смирението е единственото нешто што ни треба. Ако некој има секакви добродетели, ама нема смирение, може сè уште да паѓа, но со смирението – никој не паѓа.

старец Герман Светогорски

Дури и ако ангел навистина ти се јави, не прифаќај го, туку смири се, велејќи: „Не сум достоен да видам ангел, бидејќи сум грешник“.

отечка изрека

свети Марко Подвижник

Не чуди се што паѓаш секојдневно; не предавај се, туку застани храбро. И со сигурност ангелот што те пази, ќе го почести твоето трпение.

свети Јован Лествичник

Човек може навидум да изгледа молчалив, но ако во срцето ги осудува сите, тој непрестајно празнослови. А некој може да говори од утро до мрак, а сепак да е навистина молчалив, т.е. да не кажува ништо неполезно.

ава Пимен

свети Анатолиј Оптински

Еден старец бил запрашан: „Како можам да Го најдам Бога?“ Тој одговорил: „Постејќи, бдеејќи, трудејќи се, посветувајќи се, а најмногу од сè, расудувајќи. Ти велам, многумина си ги повредија своите тела без расудување и си заминаа од нас, без никакво преуспевање. Нашите усти смрдат од пост, го знаеме Писмото напамет, ги кажуваме Давидовите псалми, но го немаме она што Бог го бара: милосрдие и смирение“.

свети Макариј Велики

свети Антониј Велики

Серафимот не можел да го допре разгорениот јаглен со своите прсти, туку само го приближил до устата на Исаија: серафимот не го држел, Исаија не го изел, а нам Господ ни ги дозволи и двете нешта.

свети Ефрем Сирин

Блажен е оној што целосно се ослободил во Господа од сите земни нешта на овој суетен свет и само Бога Го возљубил, Благиот и Милосрдниот.

свети Ефрем Сирин [„55 Блаженства“]

Бог е добар, бестрастен и непроменлив. Ако некој мисли дека е разумно и вистинито да се потврди дека Бог не се менува, тогаш можеме да прашаме, зошто во таков случај е можно да се говори за Бога дека Он се радува над оние што се добри и милостив кон оние што Го почитуваат, а се одвратува од лошите и се гневи на грешниците? На ваквите треба да им се одговори, дека Бог ниту се радува, ниту се гневи, зашто радоста и навредата претставуваат страсти; ниту Он добива нешто од оние што Го почитуваат, бидејќи тоа би значело дека Он е смилостивен и подмитен со задоволства.

Не е точно дека Божеството чувствува задоволство или незадоволство заради човечките дела. Он е добар, Он дарува само благослови и никогаш не нанесува штета, останувајќи секогаш ист. Од друга страна, ние сме луѓе доколку останеме добри преку уподобување Нему, соединети со Него, но ако станеме лоши преку несличност на Бога, тогаш сме одвоени од Него. Живеејќи во светост, ние се спријателуваме со Бога; станувајќи порочни, Го правиме Него наш непријател.

Не затоа што Он се разгневува на нас како судија, туку нашите гревови се тие што Го спречуваат Бога да светли внатре во нас и нè изложуваат на демоните што нè мачат. И ако преку молитва и дела на милосрдие ние здобиваме прошка на нашите гревови, тоа не значи дека сме го придобиле Бога и сме Го натерале да се промени, туку ние преку нашите дела и нашето свртување кон Божеството сме се исцелиле од нашата порочност и повторно уживаме во добротата Божја.

Според тоа, да се каже дека Бог се одвратува од порочните е исто како и да се рече дека сонцето се крие од слепите.

свети Антониј Велики

Г.Г.

Некогаш кај ава Арсениј во ќелијата дошле демоните и го вознемирувале. Прислужниците се приближиле до него и, застанувајќи надвор од ќелијата, го слушале како повикува кон Бога и вели: Боже! Не оставај ме, не направив ништо добро пред Тебе, но по благодатта Твоја, дај ми да поставам (нов) почеток.

За него го говореле и ова: како што никој во царскиот двор не носи поубава облека од царот, така и во црквата никој не облекувал полоша облека од него.

Кога еднаш ава Арсениј прашувал некој египетски старец за своите помисли, тогаш еден друг, кога го видел, рекол: ава Арсениј! Како ти, кој ја познаваш сета римска и грчка наука, прашуваш за своите помисли кај овој неписмен? Арсениј му рекол: римската и грчката наука ја знам, но азбуката на овој (неписмен) сè уште не сум ја научил.

Ава Антониј, проникнувајќи во длабочините на Божествените патишта, прашал, говорејќи: Господи! Зошто некои живеат малку – па умираат, а други живеат до длабока старост? Зошто некои се бедни, а други живеат во богатство? Зошто нечесните се богатат, а благочестивите се сиромашни? Тогаш дошол глас до него, велејќи: Антониј! Внимавај на себе! Тоа се Божји судови и ти немаш полза од тоа да ги знаеш.

Ава Антониј рекол: ги видов сите мрежи на ѓаволот, распространети по земјата и воздивнувајќи реков: Кој ќе ги одмине? И слушнав глас што рече: смиреномудрието.

Еднаш старците дошле кај ава Антониј, а со нив бил и ава Јосиф. Старецот, сакајќи да ги провери, спомнал изрека од Писмото и почнал да ги прашува младите: што значи оваа изрека? И секој кажувал според силата. Но, старецот секому му говорел: ти сè уште не си го нашол (одговорот). На крајот му рекол и на ава Јосиф: ти што велиш, што значи овој збор? Јосиф одговорил: не знам. Ава Антониј му рекол: ава Јосиф навистина го нашол патот, затоа што рече: не знам.

Старците кажуваа: некогаш во Скитот биле дадени малку смокви и од нив, како безвредни, не му испратиле на ава Арсениј, за да не го прими тоа како навреда. Кога старецот слушнал, не отишол во општото собрание на молитва, велејќи: вие ме одделивте, за да не ми дадете од благословот што Бог го испратил на браќата и којшто не бев достоен да го добијам. Сите го слушнале тоа и добиле полза од смирението на старецот. По ова, презвитерот отишол и му однел од смоквите и со радост го довел во општото собрание на молитва.

Раскажуваа за оксиринхскиот епископ, по име Апфиј: кога тој бил монах, водел строг живот, кога станал епископ, сакал да има иста таква строгост и во светот, но не можел. И се пожалил на Бога, велејќи: зар поради епископството од мене отстапи благодатта? И му било откриено: не! Но тогаш ти беше во пустина, и бидејќи таму немаше ниту еден човек, затоа Бог ти помагаше, а сега си во светот, и луѓето ти помагаат.

Ава Исаија рекол: кога служиш Литургии, ако ги твориш како недостоен – во смиреномудреност, тогаш тие се угодни на Бога. Но, ако во твоето срце навлезе некоја горда помисла и остане таму или, пак, си спомнеш за некој друг, којшто е дремлив и безгрижен, па го осудиш, тогаш знај дека твојот труд е залуден.

Еден брат му рекол на ава Пимен: кога на братот му давам малку леб или нешто друго, демоните ми го оцрнуваат дарот, како да го правам од човекоугодие. Старецот му рекол: макар да е тоа и од човекоугодие, треба да му го даваме потребното на братот. И му ја раскажал следнава приказна: живееле двајца земјоделци во еден град. Едниот од нив посејал, и многу малку и невнимателно се потрудил, додека другиот од мрзливот не посејал и ништо не направил. Кога ќе има глад, кој од нив ќе најде прехрана? Братот одговорил: оној што малку и невнимателно се потрудил. Старецот му одговорил: така и ние да сееме, макар малку и невнимателно, за да не умреме од глад.

Еден брат го прашал него (Пимен): кажи ми поука. Старецот му одговорил: колку што можеш, занимавај се со ракоделие, за од него да им подаваш на оние што имаат потреба, зашто е напишано: милостината и верата очистуваат гревови (Изреки 15,27). Братот го прашал: што е вера? Старецот одговорил: верата (тука) значи – да живееш смиреномудрено и да даваш милостина.

Близу едно општежитие живеел еден отшелник (пустиник) што правел многу подвизи. Се случило некои да дојдат во општежитието и да го принудат да јаде надвор од определеното време. По ова, браќата го прашале: ава! Да не ти е мака сега? Тој им рекол: мојата мака е тогаш, кога ја исполнувам сопствената волја.